متولی فناوری اطلاعات در ایران کیست ؟

وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
وزارت علوم و تحقیقات و فناوری
وزارت کار - سازمان فنی و حرفه ای
شورای عالی اطلاع رسانی
شورای عالی فناوری اطلاعات
سازمان صنفی رایانه ای کشور
شورای عالی انفورماتیک
موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران
مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات ریاست جمهوری
معاونت فناوری اطلاعات وزارتخانه ها و استانداری ها

گزینه های فوق وزارتخانه ها و سازمان ها و شوراهای عالی !!! و مراکز و موسسات مختلف هستند که هرکدام به نحوی خود را متولی فناوری اطلاعات در ایران میدانند , براستی آیا در یک کشور باید 11 سازمان و وزارت خانه متولی فناوری اطلاعات باشند ؟ فناوری اطلاعات در چند حوزه تقسیم میشود , زیرساخت و بستر مخابراتی , فرهنگ سازی و اطلاع رسانی و آموزش , استانداردها و آئین نامه ها , نظارت بر بخش خصوصی

متاسفانه سوء مدیریت در ایران باعث شده تا هر سازمان و وزارت خانه ای خود را متولی فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران بداند , وزارت خانه و سازمان هایی که خود در شرح وظایف اولیه خود مانده اند متولی و مدعی فناوری اطلاعات در ایران گردد و پروژه هایی نا موفق و شکست خورده را اجرا نمایند .

و اما داستان فناوری اطلاعات در چیست و از کجا شروع گردیده است ؛ در ابتدا وزارت پست و تلگراف و تلفن ایران عهده دار وظایف مخابراتی در ایران بود با تغییرات صورت گرفته این وزارت خانه تبدیل به وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات گردید و زیر مجموعه هایی همچون معاونت زیر ساخت و شرکت مخابرات ایران و غیره عهده دار زیر ساخت و بستر مخابراتی گردیدند .

در دوران دولت هفتم و هشتم شورای عالی اطلاع رسانی زیر نظر ریاست جمهوری آغاز بکار نمود که با تشکیل کارگروه های مختلف اقدام به ساماندهی فناوری اطلاعات و اطلاع رسانی در ایران گردید که برگزاری کنفرانس و همایش های متعدد جهت اطلاع رسانی و فرهنگ سازی در طی سالهای 80 تا 84 دوران خوبی را طی نمود و از مهمترین فعالیت های دیگر نیز میتوان به تکفا نیز اشاره نمود , این شورا در دولت نهم متاسفانه مورد توجه قرار نگرفت و هیچ یک از برنامه های قبلی را بنا به دلایل واهی ادامه نداد و پروژه ی شکست خورده ی تکفا 2 را اجرا نمود که حتی مشخص نگردید بر چه اساسی وام ها و سایر تسهیلات اعطا گردید و هم اکنون نیز دیگر هیچ خبری از پروژه ی شکست خورده موسوم به تکفا 2 نیست , از دیگر پروژه های نا مشخص به پروژه ای تحت عنوان تسما نیز اشاره نمود که این پروژه نیز سرنوشتی نا معلوم را داشت , کارگروههایی که تنها یک جلسه برگزار گردید و هم اکنون نزدیک به 2 سال است که مدعی اطلاع رسانی در کشور سایت خود را بروز ننموده است ! همایش هایی همچون همایش آموزش الکترونیکی که دولت هشتم 2 دوره در سطح بسیار بالا برگزار گردید نیز بدست فراموشی سپرده شد .

شورای عالی فناوری اطلاعات , شورایی دیگر بود که با آغاز دولت نهم و در پس اختلاف بر سر متولی فناوری اطلاعات میان ریاست جمهوری و وزارت فناوری اطلاعات توسط وزیر با شرح وظایف نامشخص ایجاد گردید و این شورای عالی نیز که به موازات شورای عالی اطلاع رسانی آغاز بکار نمود پروژه های شکست خورده ای همچون اینترنت ملی , پرتال های ملی , پرتال ناموفق ایران دات آی آر و ... را اجرا نمود که هم اکنون نیز نزدیک به 2 سال است در سکوت خبری شدید هیچ گونه خبری از این شورا و اقدامات آن در دسترس نیست !

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که حتی اسم آن نیز ارتباطی با فناوری اطلاعات ندارد با وارد شدن به عرصه ی رسانه های دیجیتال و غیره مدعی ساماندهی وب سایت ها و صنعت نرم افزار کشور شد , وزارتی که هم اکنون حتی وظایف اولیه وزارتی خود را بدرستی انجام نمیدهد با راه اندازی سایت ناموفق و شکست خورده ی ساماندهی اقدام به ساماندهی وب سایت و اعمال فیلترینگ و غیره نمود که هک شدن چند صد باره ی این سایت از دلایلی بر عدم صلاحیت این وزارت خانه است , اقدام به برگزاری نمایشگاه رسانه های دیجیتال که با عدم استقبال شرکت های بزرگ روبرو گردید , اقدام به ساماندهی صنعت نرم افزار در کشور به گونه ای که شرکتهای نرم افزاری برای ثبت شرکت نیاز به مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دارند , هنوز مشخص نیست چگونه شرکتی که ثبت نشده است میتواند مجوز کسب نماید و سپس در اداره ثبت شرکتها شرکت خود را ثبت نماید ! پروژه های شکست خورده فناوری اطلاعات در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دلیل دیگر بر عدم صلاحیت این وزارتخانه است .

شورای عالی انفورماتیک که از مهمترین وظایف آن می توان به رتبه بندی شرکت های کامپیوتری اشاره نمود , این شورا هم چنین تا کنون آئین نامه ها و شیوه نامه هایی را تدوین نموده است که به صورت جسته و گریخته اجرا نموده است .

نظام صنفی رایانه ای کشور که وظیفه ی نظارت بر شرکت های خصوصی و شرکتهای فعال در زمینه ی فناوری اطلاعات و ... را برعهده دارد دیگر ناظر شرکتهای خصوصی است .

وزارت کار و سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور که مسئول آموزش نیروی کار می باشد و آموزش های عمومی و تخصصی فناوری اطلاعات می باشد نیز بگونه ای درگیر آموزش در حوزه ی فناوری اطلاعات و آموزش الکترونیک می باشد که تا کنون استانداردهای آموزشی تخصصی و عمومی را راه اندازی نموده است , همچنین سازمان آموزش فنی و حرفه ای نیز در حال برنامه ریزی در حوزه ی آموزش الکترونیکی است که در مطلب جداگانه ای به آن خواهم پرداخت

مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات نهاد ریاست جمهوری که گویا جدیدترین مدعی فناوری اطلاعات در کشور است با پرتال ایران مردم مدعی دیگری است که وارد عرصه گشته است و به جای مشارکت در سایر شورا ها و غیره خود اقدام به راه اندازی پرتال و چندین وب سایت اطلاع رسانی و غیره نموده است , که پرتال مردم نیز هم اکنون با مشکلات عدیده ای روبرو می باشد .

سند چشم انداز فناوری اطلاعات ایران در سال 1404 که مشخص نیست توسط کدام متولی و به چه صورت و با چه رویکردی در حال تدوین است و تنها در چند جلسه بدان اشاره شده است و هیچ اطلاع رسانی مناسبی درباره آن انجام نشده است .

در سایر حوزه ها و وزارت خانه ها میتوان به معاونت فناوری اطلاعات وزارت امور خارجه , معاونت فناوری اطلاعات وزارت اطلاعات در حوزه ی امنیت اشاره نمود که این پروژه ها نیز با هیچ یک از پروژه های اجرا شده در حوزه ی دولت الکترونیک ارتباطی ندارد .

موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران که داستان برنامه ی شکست خورده ی آن را در پست قبلی مفصل به آن اشاره شد .

این داستان تاسف آور و شکست خورده ی فناوری اطلاعات در ایران است , داستانی که به دلیل سوء مدیریت و عدم صلاحیت دست اندرکاران و عدم توانایی مدیریتی و عدم کفایت لازم مدیران برای ساماندهی فناوری اطلاعات کشور هیچ سرانجامی نخواهد داشت ...